1 апрелдан уй ва машина сотиб олишда янги тартиб: нималар ўзгаради?

2026 йил 1 апрелдан бошлаб кўчмас мулк ҳамда ишлаб чиқарилганига 10 йилдан ошмаган айрим транспорт воситаларини сотиш ва сотиб олишда ҳисоб-китоблар фақат банк ва нотариус орқали электрон тарзда амалга оширилади.

Энди пулни қўлдан-қўлга бериш амалиёти бекор қилинади — маблағ аввал банкдаги эскроу ҳисобда сақланади ва фақат шартнома тасдиқлангандан кейин сотувчига ўтказилади.

Эскроу тизими ўзи нима?

Эскроу — бу харидор ва сотувчи ўртасидаги ҳисоб-китобни назорат қилувчи махсус банк ҳисобварағидир.

Жараён қандай кечади? Қадамма-қадам:

1. Харидор банкка мурожаат қилади
Уй ёки машина бўйича келишувдан сўнг бангга ариза берилади ва барча маълумотлар киритилади.

2. Банк эскроу ҳисоб очади
Бу — пул вақтинча сақланадиган махсус ҳисоб бўлиб, ҳар икки томон хавфсизлигини таъминлайди.

3. Харидор пулни эскроу ҳисобга жойлаштиради
Агар харид кредит орқали амалга оширилса, банк бу ҳақда нотариусга электрон хабар юборади.

4. Томонлар нотариусга мурожаат қилади
Олди-сотди шартномаси расмийлаштириш учун тақдим этилади.

5. Нотариус банкдан пул мавжудлигини текширади
Ҳисобда маблағ бўлмаса, шартнома тасдиқланмайди.

6.Нотариус шартномани тасдиқлайди
Шу пайтдан битим расмий кучга киради.

7. Банк пулни сотувчи ҳисоб рақамига ўтказади
Одатда шу куни ёки кейинги иш кунида автоматик тарзда амалга оширилади.

8. Сотувчи пулдан эркин фойдаланиши мумкин
Маблағни нақд қилиб олиш ёки ҳисобда сақлаш имконияти мавжуд.

Қайси транспорт воситаларига татбиқ этилади?
Ишлаб чиқарилганига 10 йилдан ошмаган қуйидаги тоифалар:
М — енгил автомобиллар ва автобуслар
Н — юк машиналари
О — прицеп ва ярим прицеплар
Г — йўлтанламас (4×4) автомобиллар

Яъни амалда деярли барча турдаги замонавий транспорт воситалари ушбу тартибга киради.

Муҳим жиҳат
Агар нотариус шартномани тасдиқламаса, харидор эскроу ҳисобдаги маблағни тўлиқ қайтариб олиши мумкин. Яъни пул хавфсиз сақланади.

Банк Ахборот хизмати